Heks, een magische reis door de westerse spiritualiteit door Susan Smit (boekbespreking door Susan Gorel)

Susan Smit, journaliste, krijgt de opdracht van haar hoofdredacteur om een kritisch en persoonlijk artikel te schrijven over hogere spirituele intelligentie naar aanleiding van het zojuist verschenen boek over dit onderwerp van Dana Zohar.
Al tijdens het eerste telefoongesprek met de schrijfster krijgt Susan Smit het advies zich met haar donkere kant te verstaan, de reis naar binnen aan te durven en zich te verdiepen in hekserij. Susan bedenkt alle stereotypen die op heksen van toepassing zijn en dat zijn veelal negatieve aspecten, zoals wij allemaal onze vooroordelen vaak als eerste paraat hebben, maar zoekt toch verder en zij ontdekt dat het echte verhaal heel anders is. In gesprekken met (meestal) vrouwen die zich 'heks' noemen komt naar voren dat zij zich met hun magie inzetten voor persoonlijke en collectieve genezing. Magie is vooral werken met 'gedachtenkracht'. 'Zwarte magie' valt buiten de heksentraditie. De religie of 'de oude religie', want zo noemt men de hekserij, bestaat al duizenden jaren en is daarmee veel ouder dan het christendom; het zijn de spirituele wortels van ons eigen westeuropese continent.
En eigenlijk weten wij daar maar bitter weinig van af. Daarom heeft Susan Smit haar boek ook als ondertitel ''een magische reis door de westerse spiritualiteit'' meegegeven.

Het boek is een verslag van haar ontdekkingsreis in de hekserij. Mét de nodige scepsis en vooroordelen, begint ze aan haar onderzoek. Na een jaar en een dag ( de traditionele periode om te oefenen en te studeren voordat je je kunt laten in-wijden ) maken we haar inwijding als heks mee aan het eind van het boek. Het boek geeft een eerlijk beeld van haar persoonlijke ontwikkeling, en vooral, een heldere en sympathieke uitleg van het begrip hekserij. We lezen en beleven haarscherp mee hoe ze begint met eenvoudige rituelen, het samenstellen van haar altaar, haar meditaties en hoe ze meer en meer op haar intuïtie durft te vertrouwen, haar belevenissen tijdens heksenfeesten en zelfs magische ervaringen.
Andere boeken over hekserij die ik inkeek gingen hoofdzakelijk over de jaarfeesten en de meest ingewikkelde recepturen en rituelen en nodigden niet uit om er zelf actief mee aan de slag te gaan. Wat nu, in dit boek, naar voren komt is dat een individuele invulling zeker ook mogelijk is. Sommige heksen zijn verenigd in wat meer dogmatische 'coven' maar dat is zeker niet het geval voor de meeste heksen, die hun eigen weg gaan en als 'solitair' betiteld worden.
'Hexe' is middelnederlands voor wijze man of wijze vrouw. Het angelsaksische woord wicce of wicca betekent wijze of ziener.
De hekserij, ofwel 'de religie' kent geen goed of kwaad, alleen tegenstellingen. Alles in het universum is dualistisch van aard en omvat tevens zijn tegendeel. Dag - nacht, zon - maan, mannelijk - vrouwelijk, geluk - verdriet enz. Twee uitersten zijn twee verschillende kanten van hetzelfde. We hoeven niets in onszelf te veranderen of te negeren, het enige dat we kunnen doen is streven naar balans. Heksen hebben hun donkere kant geïntegreerd in hun persoonlijkheid. Er blijkt in de hekserij een Drievoudige wet te bestaan: alles wat je een ander aandoet, komt drievoudig bij je terug. De gevolgen van je daden moet je dus goed kunnen overzien!
Heksen werken met genezende planten, kruiden en stenen uit de natuur, zoals sjamanen en medicijnmannen bij de Indianen, en zoals Susan Smit terecht opmerkt; die hebben een zeer positief image aan de verering van de natuur overgehouden! Onze vooroordelen ten aanzien van heksen lijken voor een groot deel terug te voeren op de verwerping, en ook de vervolging van heksen door de Kerk.
De christelijke kerk beschouwde de heksen, die immers hun eigen (natuur) religie hadden als niet beïnvloedbaar en dus als gevaarlijk en duivels. Maar ook nu, in 2002, in de zojuist verschenen Encyclopedie 'Van Anima tot Zeus' van Maarten Timmer zie ik bij het begrip 'heks' een puur negatieve uitleg staan, die spreekt over (meestal!) vrouwen die in contact met de duivel staan, over satansverering, over mensen en dieren die onheil aangedaan worden door destructieve krachten van kwaadwillende machten. Ik beveel Maarten Timmer het boek van Susan Smit dan ook van harte aan!

Susan Smit ondergaat een regressie en ontdekt daarbij een heksenleven in de 17e eeuw geleefd te hebben, waarbij ze als natuurgenezeres in een dorpje in Zuid- Frankrijk leefde, en na een hevige storm waarvan zij de schuld kreeg uit de gratie raakte, de toorn van de dorpelingen vreesde en zelfmoord pleegde. Tijdens deze regressie lukt het haar een ronddolende geest naar het licht te brengen met haar kracht en zuivere energie. De tarotkaart die vóór deze regressie getrokken werd was "De Dwaas". Inderdaad, alles bleek mogelijk in deze sessie, en vooral een nieuw begin werd aangeboord want vanaf nu is zij ervan overtuigd dat ze eigenlijk altijd al een heks is geweest. Haar onvermogen destijds om over haar levensvisie te communiceren is nu haar diepste drijfveer. Niet alleen wil zij zelf als heks in het leven staan, ook wil zij haar fascinatie voor de hekserij aan mensen die geinteresseerd zijn uitleggen, zonder overigens te willen bekeren, want dat past niet bij heksen.
Ze sticht een werkgroep om samen te oefenen en van elkaar te leren en begint met haar eigen Boek der Schaduwen, een persoonlijk naslagwerk dat iedere heks bijhoudt van haar toverspreuken, kruidenmengels, aanroepingen en rituelen en ervaringen. Ieder Boek der Schaduwen moet bij de dood van de heks vernietigd worden, zodat er geen standaardwerk kan ontstaan en de hekserij individueel, persoonlijk en zonder dogma's blijft.

Boeiend zijn de interviews die ze houdt met heksen in Amerika, Laurie Cabot in Salem, Massachusetts, het heksendorp bij uitstek, met Patricia Kennealy Morrison (ja, de vrouw van Jim Morrison - the Doors) en met Phyllis Curott. Namen, die door hun boeken ook hier een begrip zijn.
Terwijl ik (SG) dit schrijf, hoor ik op de radio the Doors: Riding on the Storm. Gisteravond wil ik even kijken wat op een gebruikte videoband staat, zie ik een documentaire gewijd aan het leven van ... Jim Morrison, zijn korte leven en zijn graf in Parijs, dat nog altijd door vele fans bezocht wordt, die overigens nog niet geboren waren toen hij stierf. Toeval?

Ook Susans donkere kant, die ze haar hele leven onderdrukt heeft komt aan bod; om verder te komen in haar persoonlijke ontwikkeling en haar zoektocht naar hekserij zal ze haar schaduw onder ogen moeten zien. Het advies van een van haar leermeesters, Zsuzsanna Boedapest is: 'Als je je schaduw weet te integreren en wijs weet te gebruiken, kom je in contact met je verborgen potentieel en kun je een heel krachtige heks worden'.

Susan haalt hier het fragment uit Harry Potter deel 3 aan, waarbij Harry les krijgt in het belangrijke vak 'Verweer tegen zwarte kunsten' . en waarbij de leerlingen hun grootste angsten onder ogen gaan zien. (In J. K. Rowling's Harry Potterserie worden veel mythologische aspecten van de hekserij speels, maar toch, onder de aandacht gebracht. Op Discovery loopt hier momenteel een documentaire over, die de echte Potterfans niet mogen missen! )

In een persoonlijk ritueel, tijdens een wassende maan, want alles gebeurt op de tijd van de maan, gaat Susan de confrontatie aan en weet vrede te sluiten met haar schaduwkant.

Een heerlijk boek, dat veel aandacht getrokken heeft, zowel in Paravisie als in Religie en Mystiek vinden we interviews met de schrijfster. Haar boek HEKS is een zeer persoonlijk verslag geworden wat het alleen maar interessanter maakt en veel inzicht geeft in wat hekserij nu eigenlijk is. Het zou me niet verbazen als dit boek de aanzet is tot een toename van het aantal heksen.