TAROT EN PSYCHOLOGIE
HET OORDEEL OORDEELT NIET
DOOR ERNST OTT |
De kaart die wij “het Oordeel” noemen heeft een verkeerde naam. De triomfkaart nummer 20 heet in bijna alle tarot decks “Het Oordeel”. Deze naam zorgt voor een onaangenaam gevoel als hij verschijnt want niemand wordt graag onderworpen aan een oordeel. Dat is jammer en daarom stel ik voor om deze kaart van nu af aan geen ‘oordeel’ meer te noemen. Je zou daartegenin kunnen brengen dat deze benaming wel niet zo aangenaam is, om je voor een rechter te moeten verantwoorden, maar dat de Tarot toch wel het recht heeft om ook een onaangename waarheid uit te spreken. Dat is natuurlijk in principe ook helemaal waar – maar op de triomfkaart nummer 20 staat helemaal geen rechtbank. We zien een hemels figuur die op een trompet blaast waarop menselijke gestalten uit de aarde verrijzen en de muziek vrolijk begroeten. Wat heeft dat met een oordeel te maken?
Je herinnert je zeker wel dat er in de bijbel over de z.g. jongste dag gesproken wordt, waarbij bij de bespreking van de kaart vaak naar verwezen wordt. En inderdaad gaat het dan wèl over een oordeel. Nadat de kerkleiders al in de eerste 500 jaar na Christus alle verwijzingen naar reïncarnatie en karma uit de heilige geschriften geschrapt hadden, ziet de jongste dag er volgens onze huidige bijbeltekst als volgt uit: na onze dood rusten wij – zonder enige vorm van verdere ontwikkeling – in het graf of in een onderwereldlijk tussenrijk, tot de jongste dag. En dan, aan het einde der tijden, blaast de engel op de trompet en roept op tot het oordeel. De lichamen van de doden staan waarachtig op uit hun graven om door de grote rechter beoordeelt te worden; deze oordeelsscène is heel vaak afgebeeld.
Met drastische duidelijkheid wordt dan vaak zichtbaar dat Christus een oordeel velt waarna de goeden naar boven en naar links in de hemel mogen opstijgen, en de kwaden worden op de rechterkant van het beeld de hellemond in gesleurd. Dit beeld heeft dan ook terecht de naam van ‘het oordeel’. |
 |
Onze tarotkaart zou beter ‘De Opstanding’ kunnen heten. Want op deze kaart mogen allen ‘opstaan’ niemand wordt beoordeeld of zelfs veroordeeld. Allen hebben het recht om weer op te staan, sommige lichamen groeien omhoog zoals planten in de lente, die een natuurrecht hebben op bestaan en groei, of ze nu welriekende viooltjes of stinkende distels worden. Alles in de natuur moet leven. Deze kaart oordeelt niet, in tegendeel, zij eist een onbeperkt recht op leven voor alles wat tot dan toe in de onderwereld sluimerde. Er zijn andere kaarten, bijvoorbeeld ‘Gerechtigheid’ waar het er juist wel op aan komt dat we goed en slecht onderscheiden en duidelijke grenzen trekken. Maar niet bij kaart nummer 20; dus noemen wij haar liever bij haar oorspronkelijke naam, ‘la Risurrezione’ ofwel ‘de Opstanding’.
Vanuit een psychologisch standpunt gezien is de betekenis van deze kaart enorm fascinerend. Een eerste associatie doet ons aan de geesten van onze voorouders denken, die hier weer opstaan. In feite zijn de doden immers niet dood, zoals ook uit familie opstellingen blijkt, zij leven in ons verder. Automatisch nemen wij bepaalde patronen en rollen over die ons in het familiesysteem toebedeeld zijn. Het is weliswaar wel mogelijk om deze systemen te doorzien, en onze rol graag en bewust op ons te nemen of juist uit negatieve rollen te stappen. |
|
|
Het resultaat van een goede familieopstelling is inderdaad ‘bevrijdend’ en leidt tot een ‘wederopstanding’ van alle persoonlijkheden die bij ons leven horen. Dat zijn allemaal steekwoorden om kaart 20 te duiden. Zo’n begroeting door de ouden leidt echter ook tot je eigen wederopstanding als volledige persoonlijkheid,die het verleden kent, de herkomst accepteert en nu vrij de toekomst gestalte kan geven.
Het is niet per se noodzakelijk om aan andere familieleden te denken. Op oudere afbeeldingen van deze kaart staan geen mensen op uit hun grafkisten maar rijzen er gestalten direct op uit het gras. Dat zijn dan de verschillende talenten die wij in ons leven nog niet tot ontwikkeling gebracht hebben.Ieder mens heeft méér potentieel dan hij in een bepaalde levensfase kent en gebruikt. In de verschillende uit de aarde oprijzende gestalten – mannen, vrouwen en kinderen – zouden wij deelpersoonlijkheden kunnen zien die nu met hun armen uitgestrekt een nieuwe lente begroeten.
In de taal van de astrologie zouden we het de talenten van onze tien planeet-geesten moeten noemen, die aan het licht willen komen. Misschien hebben we de wijsheid en de rijpheid van onze Saturnus te weinig benut, misschien hebben we het levendige en speelse kind in ons laten verkommeren.
Of mogelijk hebben we onze lusten, onze agressie en ons natuurlijk vermogen om onze grenzen te bewaken van onze innerlijke Mars voor ‘ongepast’ versleten. Misschien hebben we onze Pluto hartstochten voor ‘des duivels’ gehouden en zien wij nu hun lustvolle, scheppende kracht. Alle houdingen, talenten en vurige verlangens, die in de kinderjaren geen mogelijkheden hebben gekregen om zich te ontwikkelen – en psychologisch gezien in het onbewuste verdrongen werden – zijn nog wèl aanwezig, want in het onbewuste bestaat geen dood.
De kaart ‘De Opstanding’ moedigt ons aan om deze jong gebleven energieën uit de vergetelheid te halen. Toch toont zij niet de in de werken van de psychoanalyse vaak beschreven ongewone of dwangmatige ‘oprispingen van het verdrongene’ maar moedigt zij een bewuste erkenning van deze delen van onze persoonlijkheid aan, wat daarvoor en voor onszelf heel bevrijdend is.
Als we bij kaart nr. 20 echter alleen met het woord ‘oordeel’ werken, suggereren wij het tegenovergestelde.Je zult voor het gerecht komen te staan en bepaalde delen van de persoonlijkheid goed beoordelen, en andere juist veroordelen of zelfs bestraffen. De musicerende engel op de kaart oordeelt echter niet, maar zij laat gebeuren…. zonder oordeel.
Zijdelings zij opgemerkt: de kaart oordeelt niet, en wij als tarot deskundigen zouden dat dan ook niet moeten doen! Maar hoe vaak komen we niet in de verleiding een waardeoordeel te vellen Steeds horen onze cliënten van ons zinnen die met ‘U moet…’ of ’U moet niet….’beginnen, ‘U zou er goed aan doen om …..’ of zelfs ‘U moet leren om los te laten’. Het zou misschien zinvoller zijn om oordeelloos te constateren: ‘Deze energie hoort blijkbaar bij u’ en dan te verbinden met de vraag ‘En hoe wilt u daarmee omgaan? Hoe kan u dit een positieve wending geven? |
|
|
